فردريك چارلز ريچاردز ( مترجم : مهين دخت بزرگمهر )
69
سفرنامه فرد ريچاردز ( فارسى )
چهل ستون در اصفهان « تالار » يا « بارگاه سلطنتى » ديگرى وجود دارد كه حتى از « عالىقاپو » بزرگتر است . اين تالار كه در قسمت عقب ، در باغهاى قديمى كاخ واقع شده « چهل ستون » نام دارد . سكويى كه چهل ستون بر روى آن بنا شده فقط چند پا ارتفاع دارد در حالى كه عالىقاپو بر روى طاق بزرگ دروازه بنا شده است . گرچه اين تالار « چهل ستون » ناميده مىشود ، در حقيقت داراى بيست ستون است ، عدد چهل نزد مشرق زمينيها محبوبيت خاصى دارد . در ادبيات خاور نزديك اغلب اصطلاحات از قبيل چهل روز ، چهل دزد ، چهل برج و چهل شب به كار برده مىشود . ولى در مورد چهل ستون عدد چهل ، از جمع بيست ستون ايوان و انعكاس آنها در آب استخرى كه در جلو ساختمان احداث شده ، به وجود مىآيد . اين خود نمونهء زيبايى است از اينكه زبان فارسى فارغ از قيد است . سقف ايوان نمونهء جالبى از كار درودگران و بناهاى آن دوره است . در ساختمان اين بنا از درختهاى بزرگ چنار استفاده شده و سقف آن را با تنههاى كامل درخت ، كه با دقت فراوان برگزيده شده است ، استوار گردانيدهاند . وضع اين تيرها هنوز بسيار خوب است و بسيار خوب حفظ شدهاند . ساختمانهاى اصفهان ، در مقايسه با ساير ساختمانهاى ايران ، جديد به شمار مىرود . بناهاى زمان شاه عباس در سيصد سال قبل احداث گرديده . در حالى كه خرابههاى « تخت جمشيد » متعلق به سه هزار سال پيش است . در مورد سقف ايوان چهل ستون كتيبهها يا افريزها « 1 » در فواصل بين ستونهاى چوبى بزرگ داراى
--> ( 1 ) . افريز ، كه در فارسى و عربى به كار مىرود و همان Frieze انگليسى است ، نام آنچه از ديوار برآمده باشد ؛ مانند سنگى كه در جرزهاى كوچه كار مىگذارند تا از صدمه محفوظ باشد . طاق . نك : لغتنامهء دهخدا . - م .